„Czy to była kula, synku, czy to serce pękło?” Najmłodsi żołnierze

galeriareplik-pl-artykul-nr-94

Zasady wprowadzone w Polskim Państwie Podziemnym zabraniały walki harcerzom, którzy nie ukończyli jeszcze 14 lat. Najmłodsi członkowie ruchu oporu mogli szkolić się do pełnienia służby pomocniczej, jednak nie dopuszczano ich do akcji dywersyjnych. Realia powstania warszawskiego pokazały jednak, że zdarzały się wyjątki od ustanowionego regulaminu. Harcerzy w Szarych Szeregach podzielono według wieku na trzy grupy. Najmłodsi z nich – dzieci ... Przeczytaj więcej »

„Ich najwspanialsza godzina”. Bitwa o Anglię

galeriareplik-pl-artykul-nr-93

Bitwa o Anglię zapisała się złotymi zgłoskami w historii świata. To pierwsza w dziejach walka stoczona wyłącznie w powietrzu i przy użyciu jedynie broni lotniczej, na dodatek zakończona spektakularnym zwycięstwem państw sojuszniczych. Znaczna część historyków podkreśla także, że bez udziału lotników z Polski i Czechosłowacji bitwa nie zostałaby wygrana. Po zakończeniu walk o Francję i zdobyciu terenów Beneluxu Trzecia Rzesza ... Przeczytaj więcej »

„Warszawskie dzieci, pójdziemy w bój”. Polska młodzież w walkach o wolność

Harcerska Poczta Polowa (autor: Tadeusz Bukowski, domena publiczna)

Polskie Państwo Podziemne uformowało się już w pierwszym miesiącu okupacji kraju przez Trzecią Rzeszę i ZSRR. Podlegało przebywającemu na emigracji rządowi i odpowiedzialne było za walkę i opór przeciwko okupantom. W tworzeniu podziemia aktywnie uczestniczyły również Szare Szeregi, czyli harcerze zaangażowani w konspirację. W walce początkowo mogła brać udział wyłącznie młodzież, która ukończyła 17 rok życia. Ponieważ już młodsi harcerze ... Przeczytaj więcej »

„Wojna nie wojna – dzieckiem być trzeba”. Dzieci i młodzież w czasie okupacji

Najmłodsi więźniowie getta warszawskiego, autor zdjęcia nieznany (domena publiczna)

II wojna światowa była tragicznym czasem przede wszystkim dla ludności cywilnej zamieszkującej tereny okupowane. Problemy z zaopatrzeniem, bombardowania, transporty do obozów koncentracyjnych i zagłady stanowiły codzienne życie społeczności skupionych w miastach zajmowanych przez okupanta. Na tle wspomnień wyróżniają się świadectwa dzieci i młodzieży, którym przyszło dorastać w tym trudnym czasie. Nazistowskie plany zakładały wytępienie większości polskiego narodu oraz zgermanizowanie tych, ... Przeczytaj więcej »

Pierwsze starcia II wojny światowej: Hel

galeriareplik-pl-artykul-nr-90

Od symbolicznych zaślubin Polski z morzem 10 lutego 1920 roku w obrębie Mierzei Helskiej rozpoczęto działania, które miały wzmocnić obronny charakter tych terenów. Ograniczony został ruch turystyczny, drogi i kolej przystosowano do potrzeb transportu wojskowego. W 1936 roku decyzją prezydenta Ignacego Mościckiego utworzony został Rejon Umocniony Hel. Obrońcy Helu trzymali się podczas Kampanii Wrześniowej najdłużej. 1 września zbombardowana została baza ... Przeczytaj więcej »

Pierwsze starcia II wojny światowej: Kępa Oksywska

galeriareplik-pl-artykul-nr-89

Obrona Wybrzeża podczas Kampanii Wrześniowej nie trwała wyłącznie na Westerplatte oraz przy Poczcie Polskiej. Dużym bohaterstwem i wolą walki do ostatniej kropli krwi wykazali się również obrońcy Kępy Oksywskiej, położonej na terytorium Gdyni. Na terenie Oksywia znajdowały się koszary, dowództwo floty oraz główny port wojenny miasta. Latem 1939 przeniesiono większość głównych budynków na Hel, ale Oksywie miało nadal stanowić podstawowe ... Przeczytaj więcej »

Kontrowersje na temat obrony Westerplatte

galeriareplik-pl-artykul-nr-88

Obrona Westerplatte przez lata obrosła swoistym mitem. Legenda o bohaterskich żołnierzach niezmordowanie broniących ojczyzny przed okupantem bardzo długo wzruszała polskie serca. Jedno należy przyznać – żołnierze stacjonujący na półwyspie Westerplatte wykazali się ogromną odwagą i wytrwałością. Coraz częściej można jednak usłyszeć głosy świadczące o tym, że tak długa obrona Wojskowej Składnicy Transportowej była niepotrzebna. Według niektórych relacji, dowódca obrony mjr ... Przeczytaj więcej »

Pierwsze starcia II wojny światowej: Westerplatte

Żołnierze wzięci do niewoli po kapitulacji Westerplatte (domena publiczna)

Półwysep Westerplatte, choć terytorialnie należał do Wolnego Miasta Gdańska, decyzją Ligi Narodów stał się w 1926 roku eksklawą Rzeczypospolitej Polskiej. Jako Wojskowa Składnica Tranzytowa stał się bazą dla oddziału wartowniczego złożonego z 88 żołnierzy. Latem 1939 roku stosunki między Polską a Rzeszą Niemiecką były już na tyle napięte, że zdecydowano się wzmocnić obronę do ponad 200 osób. Żołnierzy wyposażono w ... Przeczytaj więcej »

Pierwsze starcia II wojny światowej: Poczta Polska

galeriareplik.pl - artykuł nr 86

„Doprowadzili do tego, że doktor Michoń zdjął hełm, chwycił prześcieradło, a gdy to mu nie wystarczyło, wyciągnął jeszcze chusteczkę z kieszonki na piersiach i wymachując prześcieradłem i chusteczką zaproponował kapitulację Poczty Polskiej. I blisko trzydziestu na pół oślepłych, osmalonych mężczyzn z uniesionymi rękami, splatając na karku dłonie, opuściło gmach Poczty lewym bocznym wejściem, ustawiło się pod murem podwórza, czekało na ... Przeczytaj więcej »

„Nigdy z królami nie będziem w aliansach”. Konfederacja barska

galeriareplik.pl - artykuł nr 85

Sierpień 1772 roku był burzliwym czasem na ziemiach polskich. Najsłabsze echo konfederacji barskiej już dawno zanikło, żywe były jedynie jej konsekwencje. W Petersburgu ustalano nowe granice europejskich mocarstw, z uwzględnieniem terenów zagrabionych Rzeczypospolitej. I rozbiór Polski stał się faktem. W 1768 roku zawiązano konfederację przeciwko carycy Katarzynie II oraz popieranemu przez Rosję królowi, Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu. Nastąpiło to w reakcji na ... Przeczytaj więcej »